Stilte in huis. Heerlijk, toch? Je pakt je telefoon erbij voor een snelle check op Instagram, een potje Candy Crush of gewoon even doomscrollen op TikTok. Even voor jezelf.
▶Inhoudsopgave
Maar kijk eens opzij. Je kind zit ondertussen ook rustig met een tablet of telefoon in de hand. Het is een bekend beeld, maar het roept een belangrijke vraag op: wat doet jouw eigen schermgedrag eigenlijk met je kind? Veel ouders maken zich zorgen over het schermgebruik van hun kinderen, maar ze vergeten vaak hun eigen rol.
Kinderen zijn experts in het kopiëren van gedrag. Als jij constant op je scherm kijkt, geef je een sterk signaal af. In dit artikel duiken we in de psychologie achter dit gedrag en geven we praktische tips om de balans te herstellen.
De kracht van het voorbeeld
Je hoeft geen expert te zijn om te zien hoe kinderen leren.
Ze doen het vooral door na te doen. Als jij tijdens het avondeten je telefoon erbij pakt, zal je kind waarschijnlijk snel hetzelfde willen. Het is geen kwaadaardig gedrag; het is simpelweg leerbaar gedrag. Uit onderzoek blijkt dat kinderen van ouders die veel tijd doorbrengen met hun smartphone, zelf ook meer scherm tijd krijgen.
Het is een vicieuze cirkel. Jij bent moe, pakt je telefoon, je kind ziet het en denkt: "Dan mag ik dat ook wel." Voordat je het weet, zit je naast elkaar te scrollen in plaats van echt contact te maken.
Waarom jij zo belangrijk bent
Je bent de belangrijkste leermeester voor je kind. Als jij aangeeft dat de telefoon belangrijk is door er constant op te kijken, dan neemt je kind dat over.
Het is niet alleen wat je zegt, maar vooral wat je doet. Zelfs als je zegt: "Kinderen moeten minder op schermen kijken," maar je zelf de hele avond op je telefoon zit, gaat die boodschap niet aan.
De gevolgen voor het gedrag van je kind
Wat gebeurt er eigenlijk als jij veel op je telefoon zit en je kind dat ziet?
Er zijn een paar duidelijke gedragspatronen te herkennen. Stel je voor: je bent met je kind aan het spelen, maar je telefoon piept. Je kijkt snel even.
Minder aandacht en concentratie
Je kind merkt dit op. Het leert dat afleiding normaal is.
Hierdoor kan je kind moeilijker leren om lang bij één taak te blijven.
Meer eisen en driftbuien
De concentratieboog wordt korter. Dit zie je terug in schoolprestaties en bij het maken van huiswerk. Als jij je telefoon gebruikt om te ontspannen, wil je kind dat ook. Maar kinderen kunnen niet altijd zelf bepalen wanneer ze stoppen.
Ze raken gefrustreerd wanneer het scherm uitgaat. Dit leidt tot meer eisen en driftbuien.
Minder echte verbinding
Ze zien dat de telefoon een troostmiddel is en willen dat ook. Het is een vicieuze cirkel van onrust. Telefoons zijn geweldig, maar ze staan echte verbinding in de weg.
Als jij je kind aankijkt terwijl je praat, voelt je kind zich gezien.
Als je tegelijkertijd op je scherm kijkt, voelt je kind zich genegeerd. Dit kan leiden tot onzekerheid. Kinderen hebben aandacht nodig om zich veilig te voelen. Een telefoon in de hand is een barrière tussen jullie.
De cijfers liegen niet
Hoewel we geen bronvermelding nodig hebben, zijn de cijfers wel belangrijk om de ernst te begrijpen.
Onderzoek toont aan dat ouders gemiddeld meerdere uren per dag op hun telefoon kijken. Soms wel 4 tot 5 uur. Als je kind ziet dat jij deze tijd doorbrengt op een scherm, is het interessant hoe kinderen hun ouders zien in deze digitale wereld; het is logisch dat ze denken dat dit de normaalste zaak van de wereld is.
Een interessant feit: veel ouders geven aan dat ze vinden dat hun kind te veel schermtijd heeft, maar ze zijn zich er vaak niet van bewust dat ze zelf een grotere impact hebben door hun eigen voorbeeldgedrag. Het gaat niet alleen om het aantal uren dat je kind speelt, maar om de onbewuste invloed van phubbing op je kind en de kwaliteit van de tijd die jij zelf doorbrengt op je apparaat.
Hoe behoud je de balans?
Gelukkig hoef je je telefoon niet de deur uit te gooien. Het gaat om bewustwording en kleine aanpassingen.
Maak afspraken met jezelf
Hier zijn een aantal praktische tips die je meteen kunt toepassen. Voordat je afspraken maakt met je kind, moet je ze maken met jezelf. Probeer je telefoon alleen te gebruiken als je kind er niet direct om vraagt of als het niet in de buurt is. Leg je telefoon weg tijdens het eten en tijdens het spelen.
Gebruik de "opladen" methode
Het geeft een krachtig signaal als je kind ziet dat jij je telefoon weglegt om aandacht te geven. Een goede methode is om alle telefoons 's avonds op te laden in de woonkamer, niet in de slaapkamer.
Quality time zonder scherm
Zo voorkom je dat je voor het slapengaan nog even scrollt. Het zorgt ervoor dat de avond rustiger verloopt en er meer ruimte is voor gesprekken zonder afleiding.
Plan momenten in waarop telefoons verboden zijn. Bijvoorbeeld tijdens een wandeling, een bordspel of het koken. Als jij je telefoon niet pakt, zal je kind dit minder snel doen.
Praten over gevoelens
Het went sneller dan je denkt. Probeer het eens een week en merk het verschil in gedrag.
Leg uit waarom jij je telefoon soms gebruikt. "Ik ben moe en wil even ontspannen." Maar leg ook uit waarom je hem weglegt: "Nu wil ik even lekker met jou spelen." Kinderen begrijpen veel meer dan we denken. Door open te zijn, leren ze dat de telefoon een hulpmiddel is, niet een verslaving.
Conclusie
Jouw telefoongebruik is een spiegel voor je kind. Het beïnvloedt hun concentratie, hun gedrag en de hechtingsontwikkeling bij jonge kinderen.
Het is niet nodig om schuldig te voelen, maar het is wel nodig om bewust te zijn. Door je eigen gedrag aan te passen, geef je je kind de ruimte om op te groeien zonder de constante druk van schermen. Dus, de volgende keer dat je je telefoon pakt, kijk dan even om je heen.
Is het moment nu echt belangrijk? Of kan het wachten?
Je kind kijkt toe en leert van jou. Maak er een positief voorbeeld van.